თემა : ადამიანი, გარემო და ეკოლოგიური პრობლემები
კლასი- მე-6
მუშაობის ფორმა - ჯგუფური ( 4 ჯგუფი)
გაკვეთილის მიზანი- შეიძინოს უნარები:
1. მასალის მოძიების და გამოყენების
2. მსჯელობის, პრობლემების გადაჭრის
3. შექმნას მასალები აუდიო, პლაკატები, ჩატვირთოს მასალები კომიუტერში
4. აღწეროს ადამიანის უხეში ჩარევით გამოწვეულ უარყოფითი შედრგები ჩამოაყალიბოს საკუთარი მოსაზრება და თავიდან აცილების გზები
5. გამოხატოს საკუთარი დამოკიდებულებისა ბუნებრივი რესურსებისუკანონო გამოყენების მიმართ
6. დაკვირვების და შედარების
7. ინფორმაციის შეგროვების- ორგანიზმებისთვის აუცილებელი ნივთიერებების ( წყალი. ჟანგბადი, ნახშირორჟანგი)
გაკვეთილის მსვლელობა
1. კლასის წესრიგში მოყვანა 2 წთ.
აქტივობა I 3წთ.
მოსწავლეები პასუხობენ მასწავლებლის დასმულ კითხვებს:
1. რა არის ეკოლოგია?
2. განმარტეთ ეკოლოგიური ფაქტორები
3. დაახასიათეთ: ა) აბიოტური სტად. ბუნ, VI. 4
ბ) ბიოტური
გ) ანთროოგენური ფაქტორები
. 4 რატომ გამოყვეს ანთროოგენური ფაქტორი ცალკე ბიოტურიდან?
ადამიანი ზემოქმედებს ბუნებაზე, ხშირად შედეგები უარყოფითია (თვითოეულმა ჯგუფმა წარმოადგინა ბუნებაზე ზემოქმედების ხარისხი სხვადასხვა ფაქტორის)
აქტივობა II 6 წთ.
ერთი ჯგუფი წარმოადგენს ,,სახმელეთო, საჰაერო, წყლის ტრანსპორტი"
კომპიუტერში ჩატვირთული თვალსაჩინოებით აკეთებს პრეზენტაციას, ხაზს უსვავს ტყვიით, ნახშირორჟანგით, ნახშირჟანგით, გოგირდოვანი ნაერთებით დაბინძურების შედეგადარასახარბიელო შედეგებს.
სავარაუდო კითხვები:
1. რა არის ჰემოგლობინი?
2. რა ფუნქცია აქვს? ბუნ, VI.4
3. რა შედეგი მოყვება ტყვიით დაბინძურებას?
მოპოვებული ინფორმაციით მსჯელობენ მოსწავლეები, რომ ტყვია ბენზინის მინარევია, აქროლადია, ოჯახში ზოგჯერ იყენებს დიასახლისი, რომელიც კედლებზე რჩება და ზიანს აყენებს ჯანმრთელობას, ლიტერატურიდან ცნობილია კახეთში იმატა უშვილობამ, მას შემდეგ, რაც გამოიყენეს სეტყვის საწინააღმდეგო ტექნიკა.
ნახშირორჟანგი გლობალური დათბობის საშიშროებას წარმოადგენს სხვა აირებთან ერთად.
ჩვენ გლობალურად შევეხეთ დაბინძურების ხარისხს, საინტერესოა რა ხდება ჩვენს ქალქში, სკოლის ტერიტორიაზე, სკლასო ოთახებში
აქტივობა III 6წთ
ჯგუფი II აკეთებს კომპიუტერში ჩატვირთული მასალებით აკეთებს პრეზენტაციას.
მოსწავლეებმა ობიექტად აირჩიეს ვერის პარკი, აღნიშნეს რომ პარკი მოვლილია, მაგრამ ხეებზე აქა-იქ პოლიეთილენის პარკებს ნიავი არხევდა.
სკოლის მიმდებარედ სადაც დგას სანაგვე ყუთები ჩვენი დაუდევრობით, ხშირად ჭირდება დამლაგებელს სამუშაო შეასრულოს რამდენჯერმე.
...ჩვენ გავდივართ ქალაქგარეთ, მტკივნეულად აისახება ჩვენი გულგრილობის შედეგები, გარდა იმისა რომ ესთეტიურად მძიმე სანახავია, ჩამოსული სტუმრისთვის ჩვენი სახეა.
სტანდ. ბუნ. VI.10
სავარაუდო კითხვები:
1. რა შეიძლება გამოიწვიოს პოლიეთილენმა საბალახოებზე თუ აღმოჩნდება?
2. დაბინძურებულმა ნიადაგმა?
მოსწავლეები საუბრობენ ჰარში მოხვედრილი გოგირდოვანი ნაერთებით ქლოროფილის დაშლის შედეგებზე, რა როლი ეკისრება ქლოროფილს ცოცხალი სამყაროსთვის.
დაბინძურებული წყლის შედეგებზე, რომ ,, სიცოცხლე არის ბრძოლა წყლის მოპოვებისთვის"
მოსწავლე საუბრობს გამოგონებაზე რომელიც ნარჩენებისგან ათავისუფლებს ოკეანეს
აქტივობა IV 6წთ
ჯგუფი III აკეთებს პრეზენტაციას ნარკოტიკები: წამალდამოკიდებულება, ნიკოტინი, ალკოჰოლი, იყენებენ ილუსტრაციებს, მსჯელობენ საზოგადოებაში მათ არაადეკვატურ ქმედებებზე, საუბრობენ მიზეზებსა და შედეგებზე.
პასუხობენ კითხვებზე:
1.რომელ ორგანოს ექმნება საფრთხე აღნიშნული ნივთიერების გამოყენებისას?
2. რა როლი აქვს გულს
3. სისხლს? სტანდ. ბუნ.VI.8
4. ღვიძლს?
აქტივობა V 8წმ.
მე-4 ჯგუფი მსჯელობს კომპიუტერის, მობილურის, ტოტალიზატორის დამოკიდებულებაზე, წარმოადგენენ გამოკითხვის შედეგებს, მიჯაჭვულობის ხარისხს, რომ მძიმე სენია თვითოეული, რადგან დამოკიდებულების ხარისხი საგანგაშოა. განსაკუთრებით ჩვენი ტოლები, ისინი ღამეებს ათევენ ტექნიკასთან, გაკვეთილის პროცესშიც უჭირთ გადაერთონ საქმეზე, ვერ იტანენ შენიშვნას, ემოციურები არიან, სწავლაში ჩამორჩებიან,
სავარაუდო კითხვები:
1. რა იწვევს მიჯაჭვულობას?
მოსწავლეები მსჯელობენ იშველიებენ მოპოვებულ ინფორმაციებს, რომ თავის ტვინში არის ჯირკვალი, რომელიც პასუხისმგებელია ახალი ინფორმაციის ჩამოყალიბებაში, იგი არ არის შესწავლილი, ამიტომ უჭირს მედიცინას ამ სენით შეპყრობილი ადამიანების განკურნება.
ეკოლოგიური პრობლემები ეხება არა მარტო ჩვენს ქვეყანას, ეს გლობალური პრობლემაა, მაგ. ჩერნობილის ტრაგედია მარტო უკრანის კი არა დედამიწის ტრაგედიაა.
ჩვენ ავღნიშნეთ ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით გამოწვეული პრობლემების შესახებ,
მოსწავლეები ერთხმად აღიარებენ, რომ გამოსავალი ზომიერი მოხმარებაა,რაც შეეხება ნარკოტიკებს ნიკოტინს, წამალდამოკიდებულებას, ტოტალიზატორს ჩვენი ცხოვრებიდანსაერთოდ უნდა ამოვიღოთ, მაგრამ შეგონება, არანაირი კანონი არ ჭრის თავი დავაღწიოთ ვნებებს.
ამ პროცესში მნიშვნელოვანია აღზარდო შენს თავში ადამიანი, რომელიც
შეიცნობს საკუთარ თავში დავანებულ სინდისს, რომელიც კარნახობს რა არის ცუდი რა არის კარგი, ჩვენ ხშირად ვშორდებით სინდისს... ,,ჩვევა სჯულზე უმტკიცესია"
აქტივობა VI 7წთ. სტანდ. ბუნ.VI.8
როგორც ვხედავთ ადამიანის საქმიანობა ქმნის ეკოლოგიურ პრობლემებს, მავნე ნივთიერებები ხვდება გარემოში, ზოგიერთი შლის ქლოროფილს.
რა არის ქლოროფილი?
მოსწავლეები საუბრობენ ფოტოსინთეზის შესახებ
ვარიგებ სააზროვნო კითხვებს თვითოეული გუნდისთვის
რა კავშირია:
1. მზე და პური
2. სინათლე და შაქარი
3. ჟანგბადი და კუნთები
4. შაქარი და ნახშირორჟანგი
მოსწავლეები მსჯელობენ, აკავშირებენ მოვლენებს და ცოდნაზე დაყრდნობით ასაბუთებენ რა კავშირია მათ შორის
აქტივობა VII 5წთ.
ჩვენ ვიმსჯელეთ ჯანსაღი გარემოს როლზე ჯანსაღი ფიზიკური და სულიერი სხეულის შენარჩუნებისათვის
შევაფასოთ თვითოეული ჯგუფი.
- მოსწავლეები აფასებენ ჯგუფებს, სვაბენ კითხვებს, აკეთებენ დასკვნებს...
რა მოგვცა ამ თემაზე მუშაობამ?
პასუხები არაერთგვაროვანია
- შევძლო პატივი ვცე სხვის აზრს
-შევძლო საკუთარი აზრის გამოხატვა, კრიტიკის გათვალისწინება
- არ დავშორდე საკუთარ თავს, სინდისს ,,მე"-ს
-გავიგე რა როლი აქვს გარემოს რომელშის ვცხოვრობ
-როგორ მოვიძიო და დავახარისხო ინფორმაცია
-როგორ გამოვიყენო ტექნიკა, მათ შორის მობილური, კომპპიუტერი
- არ ვიქცე მონა ვნებებისა
გავითვალისწინო ,,ყოველი დღე შენ თავს ჰკითხე აბა დღეს მე ვის რა ვარგე"
აქტივობა VIII 5წთ.
მასწავლებელი აფასებს თვითოეულ მოსწავლეს, წარმოაჩენს თვითოეულის უარყოფით და დადებით მხარეებს, ერთად სახავენ გამოსწორების გზებს.
საშინაო დავალება 2წთ.
შეარჩიონ და დაწერონ ესე ,, მე და გარემო" ,, მე და მზე" ,,მე და წვიმა""